Interview Saakasjvili

Georgië laat niet met zich sollen
Michail Saakasjvili, de president van Georgië stelt het wroeten van Moskou aan de kaak

REMCO REIDING correspondent in Moskou

Georgië is een klein land en de president is de jongste leider van Europa, maar Michail Saakasjvili (38) laat niet met zich sollen. "We horen op tv dat de Russen ons met één druk op de knop kunnen vermoorden. Maar hoe klein we ook zijn, we zijn een onafhankelijk land en hebben ook rechten."

De oude hangklok heeft zojuist twaalf keer geslagen als Saakasjvili in vlotte tred binnenstapt. Het is middernacht, maar ondanks een escalerend spionageschandaal en dagen vol oorlogstaal, hysterie en hoogopgelopen emoties, toont hij geen spoortje vermoeidheid. "Wij leven al tamelijk lang met zulke toestanden", zegt Saakasjvili, die getrouwd is met de Nederlandse Sandra Roelofs.

Sinds Georgië vier Russische officieren arresteerde op verdenking van spionage, heeft Moskou zijn ambassadeur teruggehaald, diplomaten geëvacueerd, de uitgifte van visa aan Georgiërs beëindigd en een negatief reisadvies afgegeven voor de 'bandietenstaat' in de Kaukasus. Communiceren doen beide landen alleen nog via de televisie.

Enkele uren voor het interview heeft de Russische president Vladimir Poetin Georgië beschuldigd van staatsterrorisme en de arrestaties vergeleken met de dodelijke repressies van Stalins beul Beria. "Mijn familie is vernietigd tijdens die repressies, evenals honderdduizenden andere Georgiërs", reageert Saakasjvili. "Ze zijn doodgeschoten, kapotgemaakt, vermoord. Zulke vergelijkingen helpen niet en ze zijn niet juist."

Georgië zette de toon door de officieren niet in stilte uit te wijzen. " We hebben hen gewaarschuwd, maar ze werden steeds arroganter en vuiler. We kunnen niet anders dan de hele wereld nu laten zien wie de werkelijke duivels zijn. Ze schieten onze helikopters als vogels uit de lucht en worden daar openlijk toe aangemoedigd. We hebben bewijs dat officieren verantwoordelijk zijn voor een bomexplosie in Gori vorig jaar, de eerste terroristische actie ooit in Georgië."

Toch vormen die paar spionnen het werkelijke probleem niet. "Ik wil ze hier niet houden", zegt Saakasjvili. "Ons doel is garanties te krijgen dat dergelijke acties niet meer zullen voorkomen. Rusland moet accepteren dat wij een onafhankelijke staat zijn en geen lastige regio die niet naar het centrale gezag luistert."

Saakasjvili, vaak afgeschilderd als heethoofd, schetst het beeld van overheerser die het verlies van zijn kolonie niet kan verteren. In tegenstelling tot leiders van andere voormalige Sovjetstaten kiest de president voor de keiharde confrontatie met de grote buur.

"Rusland heeft een wijnembargo ingesteld, dat rampzalig zou zijn voor Georgië. Maar we hebben bijna net zoveel verkocht als vorig jaar. Ze hebben geprobeerd de energieprijzen te verhogen, maar we hebben alternatieven gevonden. We willen dat ze gaan geloven dat dit soort druk ons niet kan vernietigen."

Rusland kwam echter met nieuwe dreigementen: het Kremlin wil een akkoord over het ontmantelen van zijn militaire bases en terugtrekking van troepen niet nakomen. "Emoties", zegt Saakasjvili. "Ik heb me afgevraagd waar die vandaan komen en realiseerde me dat Georgië een prachtig deel van het voormalige wereldrijk was en nu niet meer. Militairen hier houden, kan de geschiedenis niet terugdraaien."

Georgië constateerde troepenbewegingen in de Noord-Kaukasus. Is er een oorlog in de maak? "De Russen laten alleen hun spierballen zien. Ik denk niet dat iemand zo onverstandig kan zijn dat hij werkelijk militair geweld gebruikt."

Zonder geweld dwong Saakasjvili drie jaar geleden als dirigent van de rozenrevolutie zijn voormalige mentor tot aftreden. Georgië was onder president Eduard Sjevardnadze een armetierige staat, corrupt tot op het bot. Met 96 procent van de stemmen koos het volk Saakasjvili tot zijn opvolger. Hij deed drie beloftes: minder corruptie, betere levensomstandigheden en de vereniging van Georgië.

Het is geen toeval dat het interview plaatsheeft in Adzjarië, een voormalig smokkelkoninkrijkje aan de Zwarte Zee. Enkele maanden na zijn aantreden verjoeg Saakasjvili de lokale potentaat Pasja Abasjidze. Het was zijn eerste 'verovering', deze zomer gevolgd door de Kodorivallei. "Die kerel die voor mij in deze stoel zat", zegt Saakasjvili in het regeringsgebouw in Batoemi, "is nu in Moskou. Waar anders zou hij zijn?"

Georgië beschuldigt het Kremlin ook van steun aan de separatistische regio's Abchazië en Zuid-Ossetië, die moeilijker zijn te 'heroveren'. Russische vredestroepen zouden partijdig zijn. "Ze moeten vervangen worden door een internationale troepenmacht."

Maar er is niet één Abchaziër die Georgisch gezag zal respecteren. "Dan tel je de 450.000 mensen die zijn gevlucht niet mee." Militair ingrijpen sluit Saa-kasjvili uit. "Dat zou extreem dom zijn, zelfs zonder de Russische aanwezigheid, want dat zou hen eeuwen bijblijven." Saakasjvili rekent erop dat de Abchaziërs van gedachten veranderen, als ze zien hoeveel beter het leven in Georgië is.